Thép cuộn cán nóng (HRC) là “nguyên liệu mẹ” của hầu hết sản phẩm thép dẹt, trong đó có thép tấm. Mỗi đợt giá thép cuộn cán nong HRC biến động đều kéo theo giá thép tấm lên xuống sau đó không lâu. Hiểu mối quan hệ này từ nguồn cung trong nước, hàng nhập khẩu đến biện pháp phòng vệ thương mại giúp người mua thép tấm chủ động hơn khi lập dự toán và chọn thời điểm mua hàng. Xem chi tiết tại bài viết sau!
HRC là gì? Vì sao HRC là nguyên liệu của thép tấm?
HRC (Hot Rolled Coil) là thép cuộn được cán ở nhiệt độ cao từ phôi thép đúc (slab). Từ cuộn HRC, các nhà máy tiếp tục gia công ra nhiều dòng sản phẩm: xả cuộn và cắt thành thép tấm cán nóng, cán nguội thành thép tấm mỏng, mạ kẽm thành tôn, hoặc đưa vào dây chuyền sản xuất ống thép hàn.
Vì HRC chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giá thành thép tấm, giá thép tấm về cơ bản “ăn theo” giá HRC: HRC tăng, thép tấm tăng theo sau một độ trễ ngắn và ngược lại. Theo dõi được giá HRC là gần như đoán được hướng đi của giá thép tấm trong ngắn hạn.
Hòa Phát và Formosa là nguồn cung HRC trong nước
Việt Nam hiện chỉ có hai nhà sản xuất HRC: Tập đoàn Hòa Phát và Formosa Hà Tĩnh. Trong đó, Hòa Phát là doanh nghiệp Việt Nam duy nhất tự sản xuất HRC với quy mô lớn nhờ Khu liên hợp Hòa Phát Dung Quất 2 – dự án có công suất thiết kế 5,6 triệu tấn HRC/năm, tổng vốn đầu tư 85.000 tỷ đồng, đã chạy thử và đóng góp vào kết quả kinh doanh từ đầu năm 2025.
Năng lực trong nước tăng mạnh giúp Việt Nam giảm dần phụ thuộc vào HRC nhập khẩu. Đơn cử, có quý Hòa Phát bán ra khoảng 1,9 triệu tấn HRC, chiếm khoảng 70% lượng tiêu thụ nội địa. Nhu cầu thép dẹt – chủ yếu là HRC – cũng tăng trưởng ấn tượng, với sản lượng tiêu thụ tăng 37% trong nửa đầu năm 2026, nhanh hơn nhiều so với mức tăng 15% của thép thanh xây dựng.
Nguồn cung nhập khẩu và các biện pháp phòng vệ thương mại
Bên cạnh sản xuất trong nước, Việt Nam vẫn nhập khẩu một lượng lớn HRC, chủ yếu từ Trung Quốc. Đã có thời điểm lượng HRC khổ rộng nhập từ Trung Quốc tăng đột biến, riêng nửa đầu năm 2025 nhập gần 650.000 tấn, gấp khoảng 15 lần cùng kỳ năm trước, gây áp lực cạnh tranh lớn lên hàng sản xuất trong nước.
Để bảo vệ sản xuất nội địa, Bộ Công Thương đã triển khai hàng loạt biện pháp phòng vệ thương mại đối với HRC:
- Quyết định 1959/QĐ-BCT (tháng 7/2025): áp thuế chống bán phá giá chính thức 23,10–27,83% trong 5 năm đối với một số sản phẩm thép cán nóng nhập khẩu từ Trung Quốc.
- Quyết định 612/QĐ-BCT (tháng 4/2026): áp thuế chống lẩn tránh tạm thời 27,83% đối với thép HRC khổ rộng (1.880–2.300 mm) từ Trung Quốc, sau khi phát hiện hành vi lẩn tránh biện pháp phòng vệ.
- Quyết định 1917/QĐ-BCT (tháng 7/2026): áp thuế chống lẩn tránh chính thức 27,83% với HRC khổ rộng từ Trung Quốc, hiệu lực từ tháng 8/2026 đến tháng 7/2030.
Nhờ các biện pháp này, lượng HRC nhập khẩu đã giảm rõ rệt: có quý chỉ còn khoảng 1,6 triệu tấn, giảm 25% so với cùng kỳ; lũy kế 6 tháng đạt 3,4 triệu tấn, giảm 17%. Hàng rào thuế quan giúp mặt bằng giá HRC nội địa ổn định hơn, bớt bị “đè” bởi hàng giá rẻ.
Giá HRC biến động theo những yếu tố nào?
Giá HRC và kéo theo là giá thép tấm chịu tác động của một nhóm yếu tố có tính chu kỳ:
- Giá HRC thế giới, đặc biệt là Trung Quốc: Trung Quốc là nhà sản xuất và xuất khẩu thép lớn nhất thế giới, nên mỗi lần giá thép nội địa Trung Quốc biến động đều lan sang thị trường khu vực, trong đó có Việt Nam.
- Giá nguyên liệu đầu vào: quặng sắt và than cốc chiếm phần lớn giá thành sản xuất HRC. Khi hai mặt hàng này hạ nhiệt, các nhà sản xuất thường chủ động giảm giá bán để giữ thị phần.
- Tỷ giá và chi phí logistics: HRC nhập khẩu chịu ảnh hưởng trực tiếp từ tỷ giá USD/VND và cước vận chuyển.
- Chính sách thuế: các mức thuế chống bán phá giá và chống lẩn tránh tạo ra một “sàn giá” cho HRC nhập khẩu, gián tiếp nâng đỡ mặt bằng giá trong nước.
- Nhu cầu xây dựng và công nghiệp: khi ngành xây dựng tăng tốc, nhu cầu thép tấm cho kết cấu, đóng tàu, chế tạo máy tăng theo, đẩy giá lên; ngược lại, khi xây dựng chững lại, các đại lý hạn chế tích trữ khiến giá khó bứt phá.
Giá HRC tác động tới người mua thép tấm
Với người mua thép tấm từ nhà thầu, xưởng cơ khí đến đơn vị thương mại, diễn biến giá HRC mang lại ba bài học thực tế:
- Thứ nhất, theo dõi giá HRC để dự báo giá thép tấm. Giá HRC là chỉ báo sớm và đáng tin cậy nhất cho hướng đi của giá thép tấm. Khi thấy giá HRC thế giới hoặc giá chào bán trong nước có xu hướng tăng kéo dài, người mua nên cân nhắc chốt đơn sớm thay vì chờ đợi.
- Thứ hai, tranh thủ các nhịp điều chỉnh giá. Thị trường thép có tính chu kỳ rõ rệt: sau mỗi đợt tăng nóng thường có nhịp hạ nhiệt khi giá nguyên liệu giảm hoặc nhu cầu chững lại. Người mua linh hoạt về tiến độ có thể tiết kiệm đáng kể bằng cách mua vào các nhịp này.
- Thứ ba, tính đến yếu tố thuế phòng vệ trong dự toán dài hạn. Các biện pháp chống bán phá giá với HRC Trung Quốc có hiệu lực nhiều năm tạo ra mặt bằng giá mới, khó quay lại vùng giá rẻ như trước. Khi lập dự toán cho dự án dài hơi, nên lấy kịch bản giá thận trọng thay vì kỳ vọng giá giảm sâu. Để cập nhật mặt bằng chung trước khi quyết định, bạn có thể tham khảo bảng giá thép tấm được Thép Đại Bàng cập nhật thường xuyên tại đây: https://thepdaibang.com/gia-thep-tam/.
Kết luận
Giá HRC là “kim chỉ nam” của giá thép tấm: HRC biến động theo giá thế giới, giá nguyên liệu, tỷ giá, chính sách thuế và nhu cầu thị trường, rồi truyền dẫn sang giá thép tấm sau một độ trễ ngắn. Với nguồn cung trong nước ngày càng lớn cùng hàng rào phòng vệ thương mại vững chắc, thị trường HRC Việt Nam đang dần ổn định hơn. Người mua thép tấm khôn ngoan là người theo dõi sát giá HRC, mua vào nhịp điều chỉnh và luôn dự phòng biên độ biến động trong dự toán.
Recent Comments